Część czwarta: DOM SIOSTRY
4.
— Mieszkałyśmy tu obie — Helena zaczęła mówić cicho, siadając na kamieniu. — Ja i moja siostra, Matylda. Dom stał tam, gdzie Hania go widziała. Szary, z czerwonym dachem. Nasz dom.
Marcin stał przed nią, niepewny, czy to sen, czy jawa. Kobieta była wyraźna, realna, choć przez nią prześwitywały drzewa.
— To było dawno temu — ciągnęła. — Przed wojną. Miałam wyjść za mąż za chłopaka z sąsiedniej wsi. Byłam szczęśliwa. A Matylda… Matylda była zazdrosna. Ona też go kochała.
Helena spuściła głowę.
— W dniu mojego ślubu poszłam do lasu zerwać kwiaty do bukietu. Matylda poszła ze mną. I tam, na tej polanie… — Wskazała ręką kamień. — Popchnęła mnie. Upadłam. Uderzyłam głową w ten głaz.
Marcin spojrzał na kamień. Na jego powierzchni, teraz, gdy wiedział, czego szukać, dostrzegł ciemne plamy. Stare, wiekowe, prawie niewidoczne.
— Zabiła cię?
— Nie chciała. To był wypadek. Ale bała się. Ukryła moje ciało w lesie. A potem wróciła do domu i powiedziała wszystkim, że uciekłam. Z kimś. Z obcym mężczyzną.
Helena podniosła głowę. W jej oczach pojawiły się łzy.
— Ona wzięła moje życie. Moje imię. Mojego narzeczonego. Wyszła za niego zamiast mnie. I mieszkała w naszym domu przez następne pięćdziesiąt lat.
— Ale — Marcin próbował zrozumieć — skoro ona umarła, to kto teraz straszy w lesie?
— Ona nie umarła. — Helena wstała. — Matylda żyje.
— To niemożliwe. To było prawie sto lat temu.
— Dla niej czas płynie inaczej. Ona nie może umrzeć. Nie pozwoliłam jej na to.
Marcin cofnął się o krok.
— To ty? Ty ją przeklęłaś?
— Nie przeklęłam. — Helena pokręciła głową. — Kochałam ją, mimo wszystko. Ale kiedy umarłam, coś we mnie pękło. Moja dusza nie mogła odejść. Zostałam tu, w lesie, związana z miejscem, w którym zginęłam. A Matylda… Matylda została uwięziona w naszym domu. Żywa, ale nie do końca. Czekająca.
— Na co?
— Na kogoś, kto jej przebaczy. — Helena spojrzała mu prosto w oczy. — Ktoś, kto wejdzie do tego domu i powie jej, że nie musi już dłużej czekać.
Marcin milczał przez chwilę. Wiatr poruszył gałęziami świerków, ale na polanie wciąż było cicho.
— Dlaczego ja? — zapytał w końcu. — Dlaczego nie ktoś inny?
— Bo masz w sobie coś, czego inni nie mieli. — Helena uśmiechnęła się smutno. — Straciłeś kogoś bliskiego. Wiesz, co to ból. I potrafisz wybaczać.
— Skąd wiesz?
— Widzę to w tobie. W twojej żonie. W waszej córce. Jesteście dobrzy. A Matylda potrzebuje dobra.
Marcin spojrzał w głąb lasu, w stronę, gdzie Hania widziała dom.
— Gdzie to jest?
— Pójdę z tobą. Pokażę ci drogę.
Szli długo. Las stawał się coraz gęstszy, coraz ciemniejszy. Światło dnia prawie tu nie docierało. Pod nogami chlupotało błoto, a gałęzie smagały po twarzy. Helena szła przed nim, jej biała suknia jaśniała w mroku jak latarnia.
— Niedaleko — powiedziała po chwili. — Już prawie.
I nagle las się rozstąpił.
Dom stał na niewielkim wzniesieniu. Szary, z czerwonym dachem, taki, jak opisywała Hania. Ale nie był stary. Wyglądał, jakby nikt w nim nie mieszkał od lat ale miał zaskakująco zadbany ogródek przed wejściem. Tylko że w ogródku nie rosły kwiaty. Tylko chwasty. I cisza.
— Ona tu jest — szepnęła Helena. — Czeka.
Marcin podszedł do drzwi. Były drewniane, pomalowane na zielono, z mosiężną kołatką w kształcie dłoni. Podniósł ją i zastukał.
Dźwięk odbił się echem od drzew.
Drzwi otworzyły się same.
W środku było ciemno. Bardziej, niż powinno. Okna były przecież całe, ale światło nie wpadało do środka. Tylko mrok, gęsty, lepki, wypełniający każdy kąt.
— Matyldo? — zawołał cicho.
Cisza.
Postąpił krok do przodu. Podłoga skrzypnęła pod jego ciężarem. Cofnął się, ale drzwi za nim zatrzasnęły się z głuchym łoskotem.
Serce zabiło mu szybciej.
— Matyldo, przyszedłem porozmawiać.
Z ciemności wyłoniła się postać.
Stara kobieta, zgarbiona, w czarnej sukni, z siwymi włosami zaczesanymi gładko do tyłu. Jej twarz — Marcin rozpoznał ją ze zdjęcia. Te same ostre rysy, te same oczy. Tylko że teraz te oczy patrzyły na niego z przerażeniem.
— Kim jesteś? — wyszeptała. — Jak tu wszedłeś?
— Drzwi były otwarte.
— One nigdy nie są otwarte. — Podeszła bliżej. Jej ruchy były sztywne, jakby od dawna nie używała mięśni. — Nikt tu nie przychodzi. Nikt nie może przyjść.
— Przysłała mnie Helena.
Na dźwięk tego imienia stara kobieta zachwiała się na nogach.
— Helena nie żyje — wyszeptała. — Umarła dawno temu.
— Wiem. Widziałem ją w lesie. Mówiła mi o tobie.
Matylda spojrzała na niego dziko.
— Kłamiesz! To niemożliwe! Ona nie może mówić!
— Mówi. I prosi, żebym ci powiedział coś ważnego.
— Co? — Głos starej kobiety zadrżał.
— Że ci wybacza.
Cisza zapadła tak głęboka, że Marcin słyszał własny oddech. Matylda stała nieruchomo, wpatrując się w niego oczami pełnymi niedowierzania.
— To niemożliwe — powtórzyła, ale tym razem ciszej. — Zrobiłam jej tak straszną rzecz. Zabiłam ją. Ukradłam jej życie.
— Mówi, że to był wypadek.
— Ale ja chciałam! — krzyknęła nagle Matylda. Jej głos odbił się echem od ścian. — Chciałam, żeby zniknęła! Żebym mogła mieć jego! I miałam. Przez rok. Potem on odszedł. Znalazł sobie inną. A ja zostałam sama. W tym domu. Na zawsze.
Marcin zrobił krok w jej stronę.
— Nie jesteś sama. Helena jest tu, w lesie. Czeka na ciebie.
— Na co?
— Żebyś do niej przyszła. Żebyście mogły być razem, tak jak dawniej.
Matylda spojrzała na niego oczami pełnymi łez.
— Ona chce mnie widzieć? Po tym, co zrobiłam?
— Chce.
Stara kobieta opuściła głowę. Przez długą chwilę stała nieruchomo, a Marcin bał się oddychać.
W końcu podniosła wzrok.
— Powiedz jej… — zaczęła, ale głos jej się załamał. — Powiedz jej, że przepraszam. Że żałuję. Że każdej nocy, przez te wszystkie lata, śniła mi się ta polana. Ten kamień. Jej twarz, kiedy upadała.
— Powiedz jej to sama — odparł Marcin. — Czeka na skraju lasu.
Matylda wahała się przez chwilę. Potem, powoli, ruszyła w stronę drzwi.
Gdy dotknęła klamki, dom zadrżał.
Ściany zaczęły trzeszczeć. Tynk odpadał płatami. Okna pękały z cichym brzękiem. Marcin cofnął się, zasłaniając głowę rękami.
— Uciekaj! — krzyknęła Matylda. — Dom się rozpada!
Rzucił się do drzwi. Wypadł na zewnątrz, potykając się o próg. Za nim, z hukiem walących się ścian, znikał stary, szary dom z czerwonym dachem.
Kiedy pył opadł, na jego miejscu stała tylko sterta spróchniałych desek i gruzu.
A na skraju lasu, tam gdzie czekała Helena, dwie kobiety stały naprzeciw siebie.
Jedna w białej sukni, młoda i piękna.
Druga w czarnej, stara i zgarbiona.
Patrzyły na siebie przez długą chwilę.
Potem Matylda wyciągnęła rękę.
Helena ujęła ją w swoją dłoń.
I obie zniknęły.
Marcin stał na polanie, dysząc ciężko. Las wokół niego był zwyczajny. Zielony, gęsty, pełen życia. Ptaki śpiewały w koronach drzew. Słońce przedzierało się przez liście, rysując na ziemi złote plamy.
Wrócił do domu późnym popołudniem.
Marta czekała na progu, blada ze strachu. Gdy go zobaczyła, rzuciła mu się na szyję.
— Myślałam, że nie wrócisz — wyszeptała.
— Wróciłem. — Przytulił ją mocno. — Wszystko w porządku.
— Gdzie byłeś? Co się stało?
— Później ci opowiem. Gdzie Hania?
— W swoim pokoju. Od rana siedzi i rysuje.
Wszedł na górę. Drzwi do pokoju Hani były uchylone. Dziewczynka siedziała przy biurku, pochylona nad kartką papieru. Kredki leżały rozrzucone wokół.
— Córciu?
Odwróciła się. Uśmiechnęła do niego szeroko.
— Tato! Wróciłeś!
Podeszła i przytuliła się do niego.
— Rysujesz coś? — zapytał.
— Tak. Dla pani ze zdjęcia. Żeby nie była smutna.
Spojrzał na kartkę. Hania narysowała dwa domy. Jeden biały, drugi szary. Między nimi las. I dwie postacie trzymające się za ręce.
— Ładne — powiedział cicho.
— Pani mówiła, że teraz będzie dobrze. — Hania podniosła na niego wzrok. — Że już nie musi czekać.
Marcin pogładził ją po włosach.
— Ma rację. Nie musi.
Tej nocy po raz pierwszy od przeprowadzki spali spokojnie.
Żadnych szeptów za drzwiami. Żadnych kroków na schodach. Żadnych dłoni na szybach.
Dom był cichy, ale tą dobrą ciszą. Ciszą, która pozwala odpocząć.
Następnego ranka Marcin wyszedł na taras z filiżanką kawy. Las stał przed nim, zielony, gęsty, ale już nie straszny. Ptaki śpiewały. Wiewiórki skakały po gałęziach. Wszystko było tak, jak być powinno.
— Tato!
Hania wybiegła z domu, ciągnąc za sobą pluszowego zająca.
— Pójdziemy dziś do lasu?
Spojrzał na nią. W jej oczach nie było strachu. Tylko ciekawość.
— A po co?
— Zobaczyć, czy pani tam jeszcze jest.
— Nie ma jej — powiedział łagodnie. — Poszła tam, gdzie miała iść.
— Szkoda — Hania westchnęła. — Lubiłam ją.
Marta wyszła na taras, przeciągając się.
— Co robimy dzisiaj?
— Myślałem o remoncie — odparł Marcin. — Ten dom potrzebuje trochę miłości.
— I inwestycji — dodała Marta z uśmiechem. — Ale damy radę.
Marcin objął ją ramieniem. Hania biegała po trawniku, łapiąc motyle. Słońce stało wysoko na niebie. Dzień był piękny.
Wieczorem, gdy Hania poszła spać, Marcin usiadł z Martą w salonie. Opowiedział jej wszystko. O Helenie. O Matyldzie. O domu, który zniknął.
Słuchała w milczeniu, a gdy skończył, długo patrzyła w ogień.
— Wierzysz mi? — zapytał.
— Wierzę — powiedziała cicho. — Bo od początku coś tu było nie tak. I teraz, gdy to opowiedziałeś, wszystko nabiera sensu.
— Myślisz, że to koniec?
Spojrzała na niego.
— Myślę, że to początek. Początek naszego życia tutaj. Bez duchów. Bez strachu.
Uśmiechnął się.
Tej nocy, gdy już zasypiali, Marcin usłyszał coś, co sprawiło, że otworzył oczy.
Szept.
Cichy, ledwie słyszalny, dobiegający z pokoju Hani.
Wstał i na palcach podszedł do drzwi córki.
Uchylił je ostrożnie.
Hania spała spokojnie. Pluszowy zając leżał obok poduszki. Wszystko w porządku.
Już miał zamknąć drzwi, gdy jego wzrok padł na parapet.
Stało tam zdjęcie w starej, drewnianej ramce.
Kobieta w ciemnej sukni patrzyła prosto na niego. I uśmiechała się. Tym razem nie złowrogo. Tylko smutno. Z wdzięcznością.
A obok niej, ledwie widoczna, stała druga postać. W białej sukni. Trzymała siostrę za rękę.
Marcin zamknął drzwi.
Wrócił do łóżka i położył się obok Marty.
— Wszystko dobrze? — wymamrotała przez sen.
— Tak — szepnął. — Wszystko dobrze.
I chociaż wiedział, że zdjęcie powinno leżeć gdzieś w lesie, zniszczone, zapomniane, nie bał się.
Bo nie było w nim grozy.
Była tylko pamięć.
I cisza.
Długa, spokojna cisza, która w końcu, po tylu latach, mogła być ciszą.